Emeklilikte gelir odaklı yeni model

Emekli maaşlarında taban uygulaması ve kök maaş tartışmaları sürerken, sistemde daha köklü bir değişikliğin sinyali geldi. Eski SGK Başmüfettişi İsa Karakaş, hükümetin maaş merkezli yapıdan gelir ve ihtiyaç odaklı bir modele yönelmeye hazırlandığını belirtti.

İsa Karakaş’ın aktardığına göre belediyeler, vakıflar ve bakanlıklar tarafından ayrı ayrı sağlanan sosyal yardımlar tek bir çatı altında izlenecek. Böylece hangi hanenin hangi desteklerden yararlandığı bütüncül bir harita üzerinden görülebilecek.

Maaş değil hane geliri esas alınacak

Yeni yaklaşımda yalnızca emekli aylığına bakılmayacak. Haneye giren toplam gelir, yaşam koşulları ve sahip olunan varlıklar değerlendirmeye alınacak. Aynı maaşı alan ancak kira ödeyen bir emekli ile birden fazla evi bulunan emekli aynı kapsamda değerlendirilmeyecek.

SGK ve sosyal yardım verileri birleşecek

Maaş sistemi ile sosyal destek sistemi entegre edilecek. Gelir sınırının altında kalan haneler sistem tarafından otomatik tespit edilerek bütçeden ek destek sağlanabilecek.

Ayni yardımların yerini büyük ölçüde karta yüklenen nakit destekler alacak. Ayrıca yaşanılan şehirdeki yaşam maliyeti ile en düşük emekli aylığı arasındaki fark hesaplanarak kira, fatura ve sosyal konut gibi başlıklarda tamamlayıcı destekler gündeme gelebilecek.

Kök maaşı düşük olanları bekleyen risk

İsa Karakaş, 2026 Temmuz itibarıyla tartışmanın kök maaş yerine hane gelirinin yaşam sınırının altında olup olmadığına kayacağını ifade etti. Kök maaşı 11-13 bin lira seviyesinde olan ve bugün taban aylık alan emeklilerin, enflasyon artışı taban maaşı aşana kadar sıfır zam riskiyle karşılaşabileceğini vurguladı.

Karakaş’ın örneğine göre, kirada yaşayan ve hanede başka geliri olmayan bir emeklinin geliri desteklerle yükseltilebilecek. Ancak eşi de emekli olan ve kendi evinde yaşayan bir kişinin mevcut taban aylıkla devam etmesi söz konusu olabilecek. Sistemde temel ölçütün hanede kişi başına düşen gelir olacağı belirtiliyor.