12 Eylül darbesinin üzerinden 46 yıl geçti

YENİ BİR GAZETE – Türk Silahlı Kuvvetleri’nin yönetime el koyduğu 12 Eylül 1980 askeri müdahalesinin üzerinden 46 yıl geçerken dönemin siyasi ve hukuki süreçleri tüm yönleriyle hatırlanıyor.

Müdahale öncesi yaşanan krizler, kurumsal değişimler ve yargılama süreçleri Türkiye tarihinin en kritik dönemlerinden birini oluşturdu.

1970’lerin ekonomik ve siyasi bunalımları

12 Eylül 1980 müdahalesine giden süreçte 1970’lerin son yıllarında derin ekonomik ve politik krizler yaşandı.

Artan sağ-sol çatışmaları, sokak olayları ve siyasi suikastlar devlet otoritesini sarsarken mecliste cumhurbaşkanlığı seçimleri sonuçlandırılamadı.

Yüksek enflasyon, döviz kıtlığı ve ekonomik çıkmazlar sürerken 1980 yılının başında 24 Ocak Kararları uygulamaya konuldu.

Genelkurmay Başkanı Orgeneral Kenan Evren komutasındaki Türk Silahlı Kuvvetleri 12 Eylül sabahı yönetime el koyduğunu açıkladı.

Siyasi sistem ve devlet kurumlarının inşası

Mevcut hükümet tasfiye edilirken parlamento feshedildi, siyasi partiler kapatıldı ve dönemin liderleri siyasi yasaklı hale getirildi.

Devlet otoritesini bireysel hakların önünde tutan 1982 Anayasası halk oylamasıyla kabul edildi.

Yükseköğretim Kurulu kurularak üniversiteler ve bürokrasi merkezi denetim altına alındı.

Hukuki süreçler ve toplumsal yüzleşme

Geçici 15. maddenin 2010 Anayasa Referandumu ile kaldırılması dönemin liderleri hakkında yargı süreçlerinin ve mahkumiyet kararlarının önünü açtı.

Dönemin arşivleri, belgeselleri ve akademik çalışmaları toplumsal hafızanın korunması amacıyla incelenmeyi sürdürüyor.