İran ile ABD arasında Hürmüz Boğazı krizi

ANKARA / YENİ GAZETE – Orta Doğu’da küresel enerji koridorlarını derinden sarsacak yeni bir Hürmüz Boğazı krizi patlak verdi. İran ve ABD arasında Pakistan’ın arabuluculuğunda 14 Haziran’da imzalanan “İslamabad Mutabakatı” henüz bir haftayı doldurmamışken, bölgedeki askeri hareketlilik diplomasi trafiğini yeniden gerdi. İran Hatemü’l-Enbiya Karargâhı Merkez Komutanlığı, ABD ve İsrail’in taahhütlerini ihlal ettiğini öne sürerek dünyanın en kritik deniz ticaret rotalarından biri olan Hürmüz Boğazı’nı tüm tanker ve gemi geçişlerine kapattıklarını ilan etti.

İran: “Bu daha ilk aşama, ek adımlar atacağız”

İran kanadından yapılan resmi açıklamada, kapatma kararının arkasında ABD’nin mutabakat maddelerine uymaması ve İsrail’in Güney Lübnan’daki ateşkes ihlalleri olduğu belirtildi. Açıklamada şu ifadelere yer verildi:

“Amerika Birleşik Devletleri’nin taahhütlerini açıkça ihlal etmesi ve savaşın sona erdirilmesine ilişkin mutabakatın birinci maddesini uygulamaması nedeniyle; ayrıca İsrail’in Güney Lübnan’da ateşkesi sürekli ihlal etmesine karşılık olarak, Hürmüz Boğazı’nın gemi trafiği ve deniz ulaşımına kapatıldığını ilan ediyoruz. Bu adım, düşmanın ihlallerine verilecek cevabın ilk aşamasıdır. Saldırıların sürmesi halinde düşmanı taahhütlerine uymaya zorlamak amacıyla ek adımlar planlanacak ve uygulanacaktır.”

JD Vance: “Kapatıldığına dair bir kanıt yok, görüşmeler yarın”

İran’ın bu sert hamlesinin ardından Washington’dan jet hızında yalanlama ve diplomasi açıklaması geldi. ABD Başkan Yardımcısı James David Vance (JD Vance), ellerinde Hürmüz Boğazı’nın kapatıldığına dair hiçbir somut kanıt bulunmadığını savundu. Süreci kontrol altında tuttuklarını belirten Vance, “İran ile yeni görüşmeler pazar günü (yarın) olabilir. Birkaç gün içinde İsviçre’ye gitmeyi planlıyorum. Steve Witkoff ve Jared Kushner, İran görüşmeleri için şu an sahada. Ateşkes koşullarını sürdürebileceğimizden eminim” diyerek diplomatik çözümün hala masada olduğunu vurguladı.

İslamabad Mutabakatı tehlikede mi?

Bölgedeki tansiyonu düşürmek amacıyla İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile ABD Başkanı Donald Trump, 14 Haziran 2026 tarihinde dijital ortamda 14 maddelik bir barış mutabakatına imza atmıştı. “İslamabad Mutabakatı” adı verilen bu tarihi anlaşma; Lübnan dahil bölgedeki savaşın tamamen durdurulmasını, Hürmüz Boğazı’nın açık tutulmasını ve ABD’nin İran’a yönelik deniz ablukasını kaldırmasını içeriyordu. Yarın (21 Haziran Pazar) İsviçre ekseninde yapılması planlanan kritik görüşmelerin, mutabakatın geleceğini ve küresel petrol piyasalarını nasıl etkileyeceği merakla takip ediliyor.