Kumar bağımlılığı tedavi edilebilir mi?

YENİ BİR GAZETE – Kumar davranışı çoğu zaman eğlenme, merak, heyecan yaşama veya kısa sürede para kazanma düşüncesiyle başlıyor. Ancak davranışın giderek sıklaşması, yaşanan maddi kayıplara rağmen kişinin oynamayı sürdürmesi ve kumarın günlük yaşamda daha fazla yer edinmesi, beraberinde ciddi psikolojik ve sosyal sorunlar getirebiliyor. Uzmanlar, kumarın yalnızca maddi kayıplar üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini, kişinin davranışı üzerindeki kontrolü ile kumarın hayatındaki etkilerinin de dikkate alınması gerektiğini belirtiyor.

Antalya Belek Üniversitesi İnsani Bilimler Fakültesi Dr. Öğretim Üyesi Duygu Özer, kumar davranışının devam etmesinde ödül mekanizması ve belirsizlik unsurunun önemli rol oynadığını ifade ediyor. Sonucun önceden tahmin edilememesi ve kazançların belirli aralıklarla ortaya çıkması, kişinin yeniden oynama isteğini güçlendirebiliyor.

Kazanma beklentisi döngüyü güçlendiriyor

Dr. Öğretim Üyesi Duygu Özer, kumar oynayan kişinin zaman içerisinde “bir sonraki sefer kazanabilirim” veya “kaybettiğim parayı geri almalıyım” şeklindeki düşüncelere kapılabileceğine dikkat çekiyor. Bu düşünceler, bireyin kayıplarını telafi etmek amacıyla daha fazla kumar oynamasına ve giderek zararlı bir döngünün içerisine girmesine neden olabiliyor.

Süreç ilerledikçe kişinin tamamen şansa bağlı sonuçlar üzerinde kontrol sahibi olduğu yönünde bir yanılgıya kapılabildiği belirtiliyor. Kumar davranışının zihinsel ve duygusal dünyada giderek daha fazla yer kaplamasıyla birlikte kişinin günlük yaşamındaki diğer sorumlulukları ve ilişkileri de olumsuz etkilenebiliyor.

Çevrim içi kumar riski artırıyor

Günümüzde çevrim içi bahis ve kumar uygulamalarının yaygınlaşması, kumarla ilişkili risklerin artmasına neden olan unsurlar arasında gösteriliyor. Akıllı telefonlar üzerinden günün her saatinde erişilebilen platformlar, kumarın günlük hayatın kolay ulaşılabilen bir parçası haline gelmesine zemin hazırlayabiliyor.

Özellikle spor bahislerinin eğlence veya spor kültürünün doğal bir parçası gibi görülmesi, kumarla ilgili risklerin yeterince fark edilmemesine yol açabiliyor. Dijital ortamlarla yoğun şekilde etkileşim içerisinde olan gençler açısından ise önleyici çalışmaların önemine dikkat çekiliyor.

Kumar bağımlılığında kritik belirtiler

Kumarla kurulan ilişkinin problemli bir boyuta ulaştığını gösteren çeşitli işaretler bulunuyor. Kumar için harcanan zamanın ve paranın giderek artması, kaybedilen parayı geri kazanma çabasının yoğunlaşması ve bırakma girişimlerinin başarısız olması bu belirtiler arasında yer alıyor.

Bunun yanı sıra yapılan harcamaların yakınlardan gizlenmesi, kumar nedeniyle borçlanılması ve sosyal yaşamın aksaması da önemli uyarı işaretleri olarak değerlendiriliyor. Dr. Öğretim Üyesi Duygu Özer, bu noktada asıl dikkate alınması gereken unsurun yalnızca kaybedilen paranın miktarı olmadığını, kişinin davranışı üzerindeki kontrolünü ne ölçüde kaybettiğinin daha önemli olduğunu vurguluyor.

İrade zayıflığı olarak görülmemeli

Kumarla ilgili sorunların çözümünde kişiyi suçlayıcı bir yaklaşım sergilenmesinin veya durumun yalnızca “irade zayıflığı” şeklinde değerlendirilmesinin doğru olmadığı belirtiliyor. Bu tür yaklaşımların, kişinin yaşadığı problemi kabul etmesini ve profesyonel yardım aramasını zorlaştırabileceği ifade ediliyor.

Sorunun erken dönemde fark edilmesinin ve kişinin uygun profesyonel desteğe yönlendirilmesinin önem taşıdığına dikkat çekiliyor. Kumar davranışının bireyin yaşamını ne ölçüde etkilediğinin değerlendirilmesi, müdahale sürecinin önemli aşamalarından biri olarak görülüyor.

Çocuklar ve gençler için erken önlem

Çocuklar ve gençler açısından kumarla ilgili koruyucu çalışmaların erken yaşlarda başlaması gerektiği belirtiliyor. Dr. Öğretim Üyesi Duygu Özer, gençlere yalnızca “kumar oynamayın” demenin yeterli olmayacağını ifade ediyor.

Bunun yerine çocuk ve gençlerin olasılık, risk yönetimi ve para yönetimi konusunda bilinçlendirilmesi gerektiği belirtiliyor. Dijital platformlardaki ödül sistemlerinin nasıl çalıştığının anlatılması ve kısa yoldan kazanç elde etme düşüncesine karşı eleştirel düşünme becerilerinin geliştirilmesi de koruyucu yaklaşımın önemli unsurları arasında yer alıyor.

Ailelere de önemli görev düşüyor

Ailelerin, çocukların çevrim içi ortamlarda karşılaşabileceği şansa dayalı içerikleri yakından takip etmesi öneriliyor. Dijital ortamların çocuklar ve gençler üzerindeki etkilerinin farkında olunması ve riskli davranışların erken aşamada fark edilmesi, sorunların büyümeden ele alınabilmesi açısından önem taşıyor.

Kumar bağımlılığının yalnızca ekonomik kayıplardan ibaret olmadığı, aynı zamanda psikolojik, sosyal ve davranışsal boyutları bulunan çok yönlü bir halk sağlığı sorunu olduğu belirtiliyor. Dr. Öğretim Üyesi Duygu Özer, değerlendirmede temel ölçütün ne kadar para kazanıldığı veya kaybedildiği değil, kişinin kumar davranışı üzerindeki kontrolünü koruyup koruyamadığı olduğunu vurguluyor.

Kontrolün kaybedilmesi ve kumar davranışının kişinin günlük yaşamındaki işlevselliğini bozması halinde ruh sağlığı uzmanlarından profesyonel destek alınması öneriliyor.