Sıfır Atık Hareketi 9 yaşında

YENİ BİR GAZETE – Emine Erdoğan’ın himayesinde ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda yürütülen Sıfır Atık Hareketi, 9’uncu yılını “0’dan COP31’e Dünya İçin Hep Birlikte” temasıyla kutlamaya hazırlanıyor. 27 Eylül 2017’de başlayan hareket, aradan geçen süreçte Türkiye sınırlarını aşarak küresel bir çevre girişimine dönüştü.

Sıfır Atık Hareketi COP31’e hazırlanıyor

Türkiye’nin Antalya’da COP31’e ev sahipliği yapacak olması nedeniyle bu yılın teması da uluslararası iklim gündemine göre şekillendirildi. Sıfır Atık, COP31’in 10 öncelikli eylem başlığı arasında yer alıyor.

COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, “Sıfır Atık ve metan azaltımı” başlığı kapsamında küresel ölçekte atık üretiminin 2035 yılına kadar yarı yarıya azaltılmasının hedeflendiğini açıkladı.

Geri kazanım oranı yüzde 37,53’e yükseldi

Bakanlık verilerine göre Sıfır Atık Hareketi’nin başladığı 2017’den 2025 yılı sonuna kadar yaklaşık 90 milyon ton atık geri kazanıldı. Geri kazanılan atıkların ekonomiye katkısı ise 365 milyar TL olarak hesaplandı.

Geri kazanılan atıkların 36,1 milyon tonunu kağıt ve karton, 10,2 milyon tonunu plastik, 3,5 milyon tonunu cam, 9,6 milyon tonunu metal, 30,6 milyon tonunu ise organik ve diğer geri kazanılabilir atıklar oluşturdu.

2017 yılında yüzde 13 seviyesinde bulunan geri kazanım oranı, 2025 itibarıyla yüzde 37,53’e ulaştı. Oranın 2035’te yüzde 60’a, 2053’te ise yüzde 70’e çıkarılması hedefleniyor.

Milyonlarca kişiye çevre eğitimi verildi

Sıfır Atık Yönetim Sistemi bugüne kadar 220 bin bina ve yerleşkede uygulanmaya başladı. Çevre bilincinin artırılması amacıyla 28 milyon kişiye eğitim verildi.

Geri kazanım çalışmaları sonucunda 270 milyar kilovatsaat enerji ve 2 trilyon litre su tasarrufu sağlanırken, 60 milyar litre petrol kullanımının önüne geçildi. Çalışmalar kapsamında 613 milyon ağacın kesilmesi ve 180 milyon ton sera gazı salımının engellenmesi de sağlandı.

Sıfır Atık küresel ölçekte büyüyor

Türkiye’nin girişimleriyle Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, 2022 yılında 30 Mart’ı Uluslararası Sıfır Atık Günü olarak ilan etti. 2023 yılında ise Emine Erdoğan’ın başkanlığında BM Sıfır Atık Danışma Kurulu oluşturuldu.

Küresel Sıfır Atık İyi Niyet Beyanı’na 25 Eylül itibarıyla 136 ülkeden 459 binden fazla kişi imza attı. Beyana farklı ülkelerden lider eşleri, uluslararası kuruluşların temsilcileri ve bakanlar da destek verdi. Sıfır Atık Hareketi bugüne kadar 7 uluslararası ödüle layık görüldü.

Deniz temizliği çalışmaları sürüyor

2019 yılında başlatılan Sıfır Atık Mavi Projesi kapsamında 28 kıyı ilinde deniz çöplerinin temizlenmesi ve çevre farkındalığının artırılmasına yönelik çalışmalar yürütülüyor. Eylül 2026 itibarıyla yaklaşık 375 bin ton deniz çöpü toplandı.

Fethiye Körfezi’nde 8 Eylül’de başlatılan temizlik çalışmasıyla üç yıl içerisinde yaklaşık 16,3 milyon metreküp dip çamurunun çıkarılması planlanıyor. Göcek’te ise deniz çayırlarının korunması amacıyla 17 koyda, toplam 856 teknenin kullanımına imkan sağlayacak mapa ve şamandıra sistemleri oluşturuldu.

Antalya’da Sıfır Atık köyleri kuruluyor

COP31 hazırlıkları kapsamında Antalya’nın Aksu, Manavgat ve İbradı ilçelerinde belirlenen üç mahallede Sıfır Atık Köyleri oluşturuluyor.

Projeyle birlikte bu bölgelerde yeniden kullanım, geri dönüşüm ve organik atıkların değerlendirilmesine yönelik uygulamalar hayata geçirilecek. Böylece Sıfır Atık yaklaşımının yerel ölçekte günlük yaşamın bir parçası haline getirilmesi amaçlanıyor.