30 Ağustos büyük zaferi 104 yaşında

YENİ BİR GAZETE — Türk milletinin bağımsızlık mücadelesinde dönüm noktası olan Büyük Taarruz’un üzerinden 104 yıl geçti. 26 Ağustos 1922’de Kocatepe’de başlayan ve 30 Ağustos’ta Dumlupınar’da kesin zaferle sonuçlanan harekât, Anadolu’nun yeniden vatan kılınmasının yolunu açtı.

“Hattı müdafaa yoktur” ilkesinden zafere

Birinci Dünya Savaşı’nın ardından İtilaf Devletleri tarafından Anadolu’nun işgal edilmesi, Milli Mücadele’nin başlamasına neden oldu. İstanbul’un işgal edilmesi, Fransızların Adana’ya, İngilizlerin çeşitli bölgelere ve Yunan ordusunun 15 Mayıs 1919’da İzmir’e çıkması, Anadolu’da Kuvayımilliye hareketini güçlendirdi.

İşgal ordularının 1921 yılında Polatlı’ya kadar ilerlemesi üzerine Mustafa Kemal Paşa, Sakarya Meydan Muharebesi sırasında tarihe geçen “Hattı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır. O satıh, bütün vatandır” emrini verdi.

22 gün 22 gece süren Sakarya Meydan Muharebesi’nde Türk ordusu düşmanı durdurdu. Zaferin ardından yaklaşık bir yıl süren hazırlık dönemine geçildi ve Türk ordusu savunmadan taarruz aşamasına geçti.

Kocatepe’de başlayan büyük harekât

26 Ağustos 1922 sabahı Başkomutan Mustafa Kemal Paşa, Genelkurmay Başkanı Fevzi Paşa ve Batı Cephesi Komutanı İsmet Paşa ile birlikte Afyonkarahisar’daki Kocatepe’de yerini aldı.

Şafak vakti başlayan topçu atışlarının ardından Türk birlikleri hızla ilerledi. Harekâtın ilk gününde Tınaztepe, Belentepe ve Kalecik Sivrisi düşmandan temizlendi. 27 Ağustos’ta Afyonkarahisar işgalden kurtarılırken, 29 Ağustos’a gelindiğinde Yunan ordusunun 5’inci tümeni etkisiz hale getirildi.

Dumlupınar’da kesin zafer

30 Ağustos sabahı Zafertepe Çalköy’de verilen nihai taarruz emriyle Türk birlikleri Yunan kuvvetlerini Dumlupınar’da kuşattı. Büyük bir bozguna uğrayan Yunan birlikleri imha edilirken, Yunan ordusunun üst düzey komutanlarından General Trikopis ve General Diyenis esir düştü veya bölgeden kaçtı.

Bu zafer, Büyük Taarruz’un en kritik aşamasını oluşturdu ve Anadolu’nun kurtuluşunda belirleyici rol oynadı.

“Ordular, ilk hedefiniz Akdeniz’dir”

Büyük Zafer’in ardından Türk ordusunun hedefi, düşmanın yeniden toparlanmasına fırsat vermeden ilerlemek ve İzmir’e ulaşmaktı. 31 Ağustos’ta Zafertepe Çalköy’de komuta kademesi bir araya gelerek harekâtın sonraki aşamasını değerlendirdi.

Mustafa Kemal Paşa, 1 Eylül 1922’de Dumlupınar’da yayımladığı bildiride Türk ordusuna tarihi emrini verdi: “Ordular, ilk hedefiniz Akdeniz’dir, ileri!”

Türk ordusu İzmir’e ulaştı

Bu emrin ardından Türk birlikleri üç koldan ilerlemeye başladı. 1 Eylül’de Gediz ve Uşak, 2 Eylül’de Eskişehir, 6 Eylül’de Balıkesir ve 8 Eylül’de Manisa kurtarıldı.

Türk ordusunun ilerleyişi 9 Eylül 1922’de İzmir’in kurtarılmasıyla sonuçlandı. Böylece Anadolu’daki Yunan işgali sona erdirilirken Milli Mücadele’nin askeri safhasında büyük bir başarı elde edildi.

Çiğiltepe’de unutulmayan fedakarlık

Büyük Taarruz’un en dramatik anlarından biri ise 57’nci Tümen Komutanı Albay Reşat Bey’in yaşadıkları oldu. Reşat Bey, 27 Ağustos’ta Çiğiltepe’yi yarım saat içerisinde ele geçireceğine dair Mustafa Kemal Paşa’ya söz verdi.

Hedefin belirtilen sürede alınamaması üzerine büyük üzüntü yaşayan Albay Reşat Bey, Başkomutanlık makamına bir not bırakarak yaşamına son verdi. Bu olaydan yaklaşık 15 dakika sonra Çiğiltepe Türk askerleri tarafından ele geçirildi.

Atatürk: Cumhuriyetin temeli burada sağlamlaştırıldı

Mustafa Kemal Atatürk, zaferden iki yıl sonra 30 Ağustos 1924’te Şehit Sancaktar Mehmetçik Anıtı’nın temel atma töreni için Zafertepe Çalköy’e geldi.

Atatürk, burada yaptığı konuşmada 30 Ağustos Zaferi’nin yeni Türk devletinin kuruluşundaki önemine dikkat çekerek, “Besbellidir ki yeni Türk devletinin, genç Türk Cumhuriyeti’nin temeli burada sağlamlaştırıldı, ölümsüz yaşayışı burada taçlandırıldı” ifadelerini kullandı.

1926’dan bu yana Zafer Bayramı

30 Ağustos, ilk kez 1926 yılında Zafer Bayramı olarak kutlanmaya başladı. Büyük Taarruz ve Dumlupınar Zaferi, Türk milletinin bağımsızlık mücadelesinin en önemli sembollerinden biri olarak tarihteki yerini koruyor.

Büyük Taarruz’un 104. yılında 30 Ağustos Zafer Bayramı, bağımsızlık mücadelesinde hayatını kaybeden şehitler ve Milli Mücadele’nin tüm kahramanları anılarak kutlanıyor.