Çalışan ve çalışmayan gazeteciler günü

Biz gazeteciler için senede üç önemli gün vardır..
Birincisi 10 Ocak Çalışan Gazeteciler Günü..
İkincisi 24 Temmuz Basın Bayramı..
Üçüncüsü ise 21 Ekim Dünya Gazeteciler Günü..

Haa bir de 3 Mayıs, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nun 1993 yılında aldığı karar ile tüm dünyada Dünya Basın Özgürlüğü Günü olarak kutlanmaktadır.

Geçtiğimiz günlerde, geleceğin büyük spikeri olarak gördüğüm Yasin Dağlı kardeşimle sohbet ederken, “Ya ağabey sizin ne çok kutlama gününüz var, senede kaç gün gazeteciler günü kutluyorsunuz?” diye sordu..

O anda bilmeyenler için bu konuya açıklık getirme gereği hissettim..

Şimdi gelin bu üç günün önemine bir bakalım;

10 Ocak Çalışan Gazeteciler Günü

Türkiye’de 10 Ocak, gazetecilik mesleğini onurlandırmak için 1962’den beri Çalışan Gazeteciler Günü olarak kutlanır..

Bu tarih, 4 Ocak 1961’de kabul edilen ve basın çalışanlarına haklar sağlayan 212 sayılı Fikir İşçileri Kanunu’nun yürürlüğe girdiği 10 Ocak’a denk gelir..

Kanun, gazetecileri “fikir işçisi” olarak tanımlayarak iş sözleşmelerinde sosyal ve yasal haklarını güvence altına alıyordu..
Ancak dokuz gazetenin patronu kanunun uygulanmasını istemeyince gazetelerini üç gün kapattı..
Gazeteciler buna rağmen halkı bilgilendirmek için “Basın” adlı bir gazete yayımladı..
Bu olay, basın tarihinde “Dokuz Patron Olayı” olarak anılır..

Başlangıçta Çalışan Gazeteciler Bayramı adıyla kutlanan bu gün, 1971’deki askeri müdahale sonrası hakların kısıtlanmasıyla Çalışan Gazeteciler Günü adını aldı..

Burada akla şöyle bir soru geliyor: Çalışanlar için kutlanan bu günde, neden şu aralar çeşitli nedenlerle çalışmayan gazeteciler dışlanıyor?

24 Temmuz Basın Özgürlüğü için Mücadele Günü

Türkiye’de 24 Temmuz, sansürün kaldırılmasının yıl dönümü olarak Basın Özgürlüğü için Mücadele Günü şeklinde kutlanır..
Bu tarih, II. Meşrutiyet’in ilan edildiği 24 Temmuz 1908’de İstanbul’daki gazetelerin sansür memurlarını içeri almama ve gazetelerini sansüre uğratmadan basma kararı almalarına dayanır..

1948’de Türkiye Gazeteciler Cemiyeti bu günü Basın Bayramı olarak ilan etti..
1971’den sonra adı Basın Özgürlüğü için Mücadele Günü olarak değiştirildi..
1989’dan beri bu gün kapsamında Basın Özgürlüğü Ödülleri de verilmektedir..

Dünya Gazeteciler Günü Nedir?

21 Ekim Dünya Gazeteciler Günü, Türk basın tarihinin dönüm noktalarından biri olan Tercüman-ı Ahval gazetesinin 21 Ekim 1860 tarihinde yayımlanması anısına kutlanıyor..
Tercüman-ı Ahval, Türkiye’de özel teşebbüsle çıkarılan ilk gazete olarak kabul ediliyor ve bu tarih, gazetecilik mesleğinin temellerinin atıldığı gün olarak simgeleniyor..

Her yıl 21 Ekim’de, kamuoyunu bilgilendiren ve basın özgürlüğü için emek veren gazetecilere teşekkür ediliyor..
Ancak şunu unutmamak lazım: 21 Ekim, yalnızca Türkiye’de bilinen bir tarih..

Uluslararası bir karşılığı yok..
Bu nedenle “Dünya Gazeteciler Günü” adı doğru bir tanım sayılmaz..
21 Ekim’e farklı bir isim bulmak artık elzemdir..

Netice olarak, “çalışan-çalışmayan” ayırmadan tüm meslektaşlarımın 10 Ocak Gazeteciler Günü’nü kutluyorum..