Türkiye’de geri dönüşüm konusunda yeni bir dönem başladı.. DOA geri dönüşüm sistemi artık hayatımızın bir parçası haline geliyor.. Ama her yeni uygulamada olduğu gibi bu sistem de beraberinde bazı soru işaretlerini ve çeşitli sıkıntıları getirdi..
Elbette amaç, çevreyi korumak, geri dönüşüm alışkanlığını yaygınlaştırmak ve gelecek nesillere daha temiz bir dünya bırakmak.. Ancak sistemin sağlıklı işlemesi için vatandaşların yaşadığı sorunların da bir an önce çözülmesi gerekiyor..
Peki DOA geri dönüşüm sisteminden nasıl faydalanacağız.. Sisteme dahil olmak için öncelikle cep telefonunuza DOA uygulamasını indirmeniz gerekiyor.. Daha sonra uygulama üzerinden size en yakın iade cihazını tespit ederek geri dönüşüm sürecine katılabiliyorsunuz..
İade edeceğiniz ambalajları cihazlara teslim ettikten sonra sistem üzerinden işlemleriniz tamamlanıyor.. Ancak uygulamayı ilk kez kullanacak vatandaşların sistem hakkında daha fazla bilgilendirilmesi gerektiği de açıkça görülüyor..
Gazeteci arkadaşım Serpil Portakal’ın hazırladığı Instagram videosu tam da bu noktada önemli bir farkındalık oluşturdu..
Serpil kardeşimin beni de etiketlediği video kısa sürede büyük ilgi gördü.. Sosyal medyada adeta viral olan paylaşım, sadece 24 saat içerisinde yaklaşık 1,5 milyon kez izlendi.. Binlerce vatandaş yorum yaparak yaşadığı sorunları anlattı ve çözüm önerilerini paylaştı..
Bu da gösteriyor ki geri dönüşüm konusunda toplumun ilgisi oldukça yüksek.. İnsanlarımız çevreye katkı sunmak istiyor, ancak sistemin de aynı kararlılıkla çalışmasını bekliyor..
Videoda dile getirilen en önemli sorunlardan biri DOA iade cihazlarının sayısının yetersiz olması.. Özellikle büyük şehirlerde ve nüfusun yoğun olduğu bölgelerde vatandaşlar iade cihazı bulmakta zorlanıyor..
Bazı kişiler kilometrelerce yol giderek geri dönüşüm yapmak zorunda kaldıklarını ifade ediyor.. Böyle olunca iyi niyetle geri dönüşüm yapmak isteyen vatandaşın motivasyonu da zaman zaman azalabiliyor..
Bir diğer önemli sorun ise cihazların anlık sistem hataları nedeniyle bazı PET şişeleri kabul etmemesi.. Oysa ambalaj uygun olmasına rağmen cihazın “ürün kabul edilmiyor” uyarısı vermesi vatandaşların tepkisine neden oluyor..
Özellikle internet bağlantısı veya sistem kaynaklı yaşanan kesintiler nedeniyle cihazların hizmet verememesi de önemli bir eksiklik olarak öne çıkıyor.. Bu tür teknik sorunların en kısa sürede giderilmesi gerekiyor..
Vatandaşların en fazla şikâyet ettiği konulardan biri de günlük iade limiti.. Sistem günlük 200 adet ambalaj kabul edecek şekilde planlanmış olsa da uygulamada bunun her zaman gerçekleşmediği görülüyor..
Bazı kullanıcılar sistemin yalnızca 93 adet ambalaj kabul ettiğini belirtiyor.. Böyle olunca özellikle geri dönüşümü alışkanlık haline getiren ve toplu şekilde ambalaj biriktiren vatandaşlar mağduriyet yaşayabiliyor.. Bu konuda teknik altyapının güçlendirilmesi büyük önem taşıyor..
Bütün bu aksaklıklara rağmen sistemin tamamen yanlış olduğunu söylemek haksızlık olur.. Çünkü geri dönüşüm, gelişmiş ülkelerde uzun yıllardır başarıyla uygulanan ve çevreye büyük katkı sağlayan bir modeldir..
Türkiye’nin de bu konuda önemli adımlar atması sevindirici bir gelişmedir.. Ancak sistemin vatandaşın beklentilerine cevap verebilmesi için uygulamanın daha pratik, daha hızlı ve daha erişilebilir hale getirilmesi gerekiyor..
İade cihazlarının sayısının artırılması, özellikle alışveriş merkezleri, marketler, üniversiteler, kamu kurumları ve mahallelerin yoğun noktalarına yeni cihazların yerleştirilmesi büyük kolaylık sağlayacaktır..
Ayrıca teknik arızalara daha hızlı müdahale edilmesi, uygulamanın güncellenmesi ve kullanıcıların yaşadığı problemlere anında çözüm sunulması sisteme olan güveni artıracaktır.. Vatandaşların önerileri dikkate alındıkça sistem de daha güçlü hale gelecektir..
Unutmamak gerekir ki çevreyi korumak sadece devletin ya da belediyelerin görevi değildir.. Bu konuda hepimize önemli sorumluluklar düşüyor.. Attığımız her geri dönüştürülebilir şişe, kutu veya ambalaj aslında doğaya bırakılmamış bir atık anlamına geliyor..
Küçük gibi görünen bu davranışlar milyonlarca insan tarafından yapıldığında çok büyük sonuçlar ortaya çıkıyor.. Daha temiz sokaklar, daha temiz denizler, daha temiz ormanlar ve daha yaşanabilir şehirler hepimizin ortak hedefi olmalıdır..
Evlatlarımıza ve torunlarımıza bırakacağımız en değerli miraslardan biri temiz bir çevre olacaktır.. Bugün göstereceğimiz duyarlılık, yarının daha sağlıklı ve daha yaşanabilir Türkiye’sinin temelini oluşturacaktır..
Bu nedenle geri dönüşümü sadece ekonomik bir kazanç olarak değil, aynı zamanda toplumsal bir sorumluluk olarak görmek gerekiyor.. Çevre bilinci ne kadar artarsa gelecek nesiller de o kadar güvenli bir dünyada yaşayacaktır..
Her yeni sistemin başlangıcında bazı sıkıntılar yaşanabilir.. Önemli olan bu sorunların görmezden gelinmemesi ve kısa sürede çözüm üretilmesidir.. İnanıyorum ki vatandaşlardan gelen geri bildirimler dikkate alındıkça DOA sistemi de daha başarılı hale gelecektir..
Hep birlikte destek verir, eksiklikleri yapıcı bir şekilde dile getirir ve çözüm önerileri sunarsak geri dönüşüm kültürü ülkemizde çok daha güçlü bir şekilde yerleşecektir..
Bu konuyla ilgili hazırlanan videoyu henüz izlemediyseniz mutlaka izlemenizi tavsiye ederim.. Geri dönüşüm sisteminde yaşanan sıkıntıları ve çözüm önerilerini ayrıntılarıyla izlemek için videomuza göz atabilirsiniz..
Paylaşımlarımızı takip etmek ve çevreyle ilgili güncel gelişmelerden haberdar olmak için @portakalserpil ve @ismailpolat8 Instagram hesaplarımızı takip etmeyi ve çevrenizdeki herkese tavsiye etmeyi unutmayın..
Çünkü daha temiz bir Türkiye için atacağımız her küçük adım, geleceğe bırakacağımız büyük bir umut olacaktır..